CORDILLERA yahut ÖRÜLÜ DAGLAR
Sayin Arkadaslar,
Merhaba. Adnan
Atabek Beyin bir iletisine yanit verirken bir kaç
yabanci sözcügün
Türkçe kaynagini bulmayi arkadaslara birakmistim. Bu
iletimde onlari
birlikte gözden geçirelim.
1. SUPINO [Latin]:
to put face upwards, throw on the back.", yani
Türkçe olarak
"arka üstü uzanip yatmak" anlamini tasiyor.
2. SUPINUS [Latin]
: lying on the back face-upwards. Bu Latince sözün
de yine ayni
anlamli oldugu belirtiliyor, yani arka üstü uzanip
yatmak anlaminda
oluyor..
Görüldügü gibi, bu
sözde Latince ifadelerin temel sözü Türkçe
"UZANMAK"
fiilinden yapilmis olan "UZANIP sözüdür. Türkçede "arka
üstü uzanip yatti,
yatiyor, yatmis, vs." seklinde ifadeler vardir.
Latince
"SUPINO" sözünü harf-be-harf "USONIP" seklinde desifre edip
Türkçe okudugumuzda
onun Türkçe "UZANIP" sözünden kirma yollu yapilmis
oldugunu görüyoruz
ki kelimenin verilen anlami da zaten budur. Bu
degistirme
isleminde Türkçe "Z" harfi "S" harfine degistirilmis,
ünlülerde de bazi
degisiklikler yapilmis ve kelime yeniden
düzenlenmistir.
Bütün bunlar kendiliginden olacak isler olmadigindan
emin olarak
denebilir ki birileri bu Türkçe ifadeleri bilinçli sekilde
degistirmistir.
Ayni analizi
Latince "SUPINUS" (lying on the back face-upwards)
sözcügüne de tatbik
ettigimizde kelimenin kaynaginin yine Türkçe
"USANIP-S"
oldugunu görüyoruz ki verilen anlami da budur. Olasilikla
kök söz Türkçe
"up uzun uzanip" olsa gerek. Zira bu üç Türkçe
sözcügün her birini
ayri ayri bu Latince kelime içinde görebiliyoruz.
Tekrar etmekte
yarar olabilir: her hangi bati dillerine ait bir
sözcügün çözümünde
önce kelime için verilen anlam dikkatle
incelenmeli;
verilen bilgi isiginda kelimenin Türkçe karsiligi ne
olabilir diye onu
düsünmeli; akla gelen Türkçe çözümler içinde
hangileri kelime
içinde verilen ünlü ve bilhassa ünsüzleri içine
almakta ise, onlari
analinizi yaptigimiz kelimenin yapisi ile
karsilastirmali.
Örnegin, Latin SUPINO ile Türkçe UZANIP deyiminde
oldugu gibi.
Neticede, verilen anlamin dogrultusunda dogru veya yanlis
çözümü bulup veya
bulmadigimizi görebiliriz.
Ilginçtir ki bu
Latince diye adlandirilan sözcüklerin Italyancasi da
SUPINO olup
"bos adam, tembel, arka üstü uzanip yatan" seklinde
tanimlanmaktadir.
Dikkat edilmelidir
ki sözlüklerde verilen anlam tanimlamalari dogrudan
dogruya olmaktan
çok dolayli tanimlamalardir. Yani bati dillerine ait
kelimelerin
tanimlamalari çok dumanli bir sekilde gerçek anlamin
etrafinda dönerek
verilmektedir. Bütün bunlardan maksat kaçirilan
Türkçe kaynak sözün
taninmamasini saglamak. Bunun için de elden
gelen her türlü
karistirma yapilmaktadir.
Simdi Ispanyolca
diye bildirilen CORDILLERA ve CORDILLERAS sözlerini
inceleyelim
3. Ispanyolca
CORDILLERA, Ingilizce "in Geography, the entire system
of mountain ranges
that borders a continent or occurs in the same
general region.
{from Spanish, Old Spanish "cordilla, diminutive of
"cuerda"
meaning "rope" from Latin "chorda". See CORD]. CORD a string
of several
strands" seklinde verilen bu tanimlamada söze adolgusu
kaynagi olarak ip
yahut urgan kavramindan bahsedilmektedir.
"Rope",
olasilikla Türkçe "ÖRÜP" sözünden yapilmis olan ve Türkçe "ip"
yahut
"urgan" anlaminda olan ve Ispanyolca CORDILLA (küçük ip
anlaminda) verilen
sözün analizini yaptigimizda su durumla
karsilasiyoruz:
CORDILLA, C=K, harf-be-harf "ORAKL DIL" seklinde
desifre edilip
Türkçe okundugunda Türkçenin "ÖRÜKLÜ TEL" (örüklü ip,
örüklü tel, vs)
oldugu görülür. (D/T degisimi çok dogal olan bir
degismedir.) Kizlar
uzun saçlarini (tellerini) ördükleri zaman o da
bir
"ÖRÜK" haline gelir. Dikkat edilmelidir ki urgan veya kalin ipler,
çelik teller hep
ince ipliklerden yahut çelik tellerden örülmüs,
ve/veya bükülmüs
iplerdir. Elbetteki bu kavram da Türkçenin "örmek"
kavramindan gelir.
Yalniz bir saçin, yahut ipligin, urganin yahut
çelik ipligin
örülmesi ile daglarin örülmesi ayri ayri kavramlar
olarak görülürse de
yine daglarin iç içe girip çikan halleriyle onlar
da birer örüktürler.
Kaynak diyor ki
"CORDILLA" sözü "CUERDA", yani Türkçe "urgan"
amlaminda ki
sözcükten kaynaklaniyormus, ki o da Latince "CHORDA"
yahut
"CORD" sözünden geliyormus. Yukarida verilen kaynak bilgiye
göre, Ispanyolca
CORDILLERA sözü dizi halinde uzayip giden sira
daglarina verilen
addir.
CORDILLERA adi, harf-be-harf
"ORELI DACLR" seklinde desifre edilip
Türkçe gibi
okundugunda, sözün Türkçe "ÖRILI DAGLAR" (örülü daglar)
sözünden kirilip
yeniden düzenlenmis oldugu görülür. Türkçe bir ifade
olan bu söz dizili
daglarin taniminda Türkçe de bile kullanilabilecek
çok güzel ve
yerinde bir sözdür. Bu izahimizdan anlasildigi üzere adin
gerçek kaynagi
Türkçe "ÖRILI DAGLAR" ifadesidir. Ispanyollar Meksiko
ve Güney
Amerikadaki pek çok dizili daglara CORDILLERA adini
vermislerdir.
4. Ikinci bir ad
olarak Ispanyolca CORDILLERAS ("cordillera" adinin
çogulu) sira
daglara verilen bir cografya terimi ve kelimenin kökü de
Ispanyolca küçük
urgan yahut ip anlaminda olan CORDILLA sözçügünden
geliyormus.
CORDILLERAS adi
harf-be-harf "SIRAL DOCLER" seklinde desifre edilip
Türkçe okundugunda,
adin aslinin Türkçe "SIRALI DAGLAR" sözünün oldugu
görülüyor. Belli ki
bu Türkçe söz Ispanyolcada "SIRA DAGLARA" ad
olarak verilen
CORDILLERAS sözcügü seklinde kirilip yeniden
düzenlenmistir.
Burada sunu da
belirtmek gerekir ki Orta ve Güney Amerikada bulunan
pek çok daglarinin
yerli adlari "TEPEK" sözü ile biter ki bu ad
Türkçenin
"TEPE sözünden baska bir sey degildir. Bu adi kullananlar
Orta ve Güney
Amerikanin yerli halklaridir. Bu durum, Avrupalilar
henüz Amerika
kitasina ayak basmamislarken, Türkçenin Amerikan
kitalarinda mevcut
oldugunun delilidir. Gerçegi arayan ilim adami ve
dilciler için bu
gerçegi görmek zor olmasa gerek.
Simdi de geride
kalan diger sözcüklere bakalim:
5.a) CUERDA,
"ip" anlaminda olan bu sözcük "URECDA" seklinde desifre
edilip okundigunda
Türkçe "ÖRÜKDÜ" (ipdi, urgandu, örükdü) anlamli
sözcügünün tadil
edilmis hali oldugu görülür. Kelimedeki "C" harfi çok
yüzlü bir harf olup
çogu zaman "K" harfinin yerine geçiyor, pek çok
diger hallerde de
Türkçe "C" ve "S" harflerinin yerine kullaniliyor.
5.b) CHORDA,
"ip" anlaminda olan bu sözcük te yine Türkçe "ÖRÜKDÜ"
ifadesinin
degistirilmis halidir.
5.c) CORD
"ip" anlaminda olan bu sözcük de yine Türkçe "ÖRÜKDÜ"
sözündendir.
5.d) CORDON:
"ip" anlaminda olan bu sözcük "ORCOND" seklinde desifre
edilip Türkçe
okundugunda Türkçenin "URGANDI" sözünün yeniden
düzenlenmis hali
oldugu görülüyor ki "CORDON sözünün anlami da budur.
6. CORDIAL: Bu
sözün Ingilizce tanimlanmasi: "Proceeding from the
heart; exibiting or
expressing kindness; imparting vigor and joy;
cheering"
seklinde veriliyor. Yani yürekden davranma, sicak davranma,
sevdigimiz birisini
gördügünüzde sevinme neselenme gibi anlamlari olan
bir söz.
CORDIAL sözü
harf-be-harf "ORAKLID" seklinde desifre edilip Türkçe
okundugunda
Türkçenin "ÜREKLIDI" (yüreklidi, candandi, kalpdendi,
sicakdi) anlamli
sözünün yeniden düzenlenmis hali oluyor. Böylece
gelen bir mektubun
altinda "CORDIALLY" seklinde bir ifade bulunuyorsa
onun kaynaginin da
Türkçe "ÜREK/YÜREK"sözünden ve kendisine Türkçe
-li, -lu ekinin iki
defa eklendiginden ve ayrica Türkçe -DI ekinin bir
defa eklendiginden
emin olabiliriz.
Son olarak
denebilir ki bu buluslarin en önemli anlami, Latin kaynakli
dillerin, Latince
dahil, sözcüklerinin Türkçeden alinip kirilarak
yeniden düzenlenmis
Türkçe sözçük ve ifadelerden yapilmis oldugu
gerçegini gün
isigina çikarmasidir.
Her ne kadar
verilen ad olgulari bir bakima yalan söylemiyor gibi bir
görüntü
veriyorlarsa da gerçekte dogruyu da pek söylememektedirler.
Yani bu kelimelerin
kaynagi Latinceye kadar indiriliyor ve orada sona
erdiriliyor.
Halbuki Latince diye bilinen ve tanitilan sözcügün asli
Türkçeye
dayanmaktadir. Bu gerçege ise hiç dokunulmamaktadir. Bu lal
kalisla batili
dillere ait diye bilinen sözcüklerin Türkçe ile olan
bagi yok
sayilmaktadir. Halbuki bu gerçek disidir. Itiraf etilmiyor
yahut edilemiyor ki
Latin dili de yine Türkçeden kaçirilmis bir dil
olup o da Türkçe
kelime ve ifadelerden kirilarak ve yeniden kurularak
yapilmis
sözcüklerden ibarettir. Bu durum bütün Avrupa dilleri çin
geçerli fakat
itiraf edilmesi zor bir gerçektir. Kapti kaçti yapanlar,
sahitleri olduklari
halde, baskasina ait bir seyi kapip kaçtiklarini
ya zoraki itiraf
ederler yahut hiç itiraf etmezler.
Böylece bu denemeyi
de burada su resimle kapatabiliriz. Kalin saglikla.
/\ /\
/\ /\ /\ /\ / \ /\
/ \
/ \ / \ / \ / \/ \/
\/ \
/ \ / \/ / \ / \
/ \/ \ / \ / \
/ \ \/ \ / \
Ispanyolca:
"CORDILLERA" yahut "CORDILLERAS"
Türkçe: "ORILI
DAGLAR" yahut "SIRALI DAGLAR" (SIRA DAGLARI)
Selam ve sevgilerle,
Polat Kaya
24/05/2004